گیتی بهدادی پور

کارشناس تغذیه


ارتباط از طریق کانال تلگ

!توجه

نکته

راديكالهاي آزاد و سرطان

گیتی بهدادی پور-کارشناس تغذیه

بدن به طور طبيعي در طي متابوليسم ،مواد شيميايي به نام راديكالهاي آزاد توليد مي كند .اين مواد به عنوان پيام بر ثانويه در مسيرهاي انتقال پيام نقش دارند و همچنين به سيستم ايمني كمك كرده و ميكروارگانيزمها را از بين ميبرند.از جمله راديكالهاي آزاد، گونه هاي فعال اكسيژن(ROS)، نيتروژن(RNS) و كلر(RCS) هستندكه اكسيد كننده محسوب ميشوند.

ROS عمدتا در ميتوكندري توليد ميشود و در حالت فعاليت بسيار بيشتر از حالت استراحت ايجاد ميشود.راديكالهاي آزاد اگرچه در مقادير معين براي اعمال بدن ضروري هستند ولي در مقادير بيشتر باعث ايجاد آسيب جبران ناپذير(اكسيداسيون) به تركيبات كليدي سلول از جمله ليپيدهاي غشاء،اسيدهاي نوكلئيك،كربوهيدراتها و پروتئينها ميشوند و از اين طريق بسياري از عملكردهاي فيزيولوژيك را تحت تاثير قرار ميدهند و باعث ميشوند فرد به طور طبيعي نسبت به روند پيري،سرطان ،بيماريهاي قلبي عروقي و ساير بيماريها همچون آرتروز آسيب پذير شود. دوزهاي پايين اين راديكالهاي اكسيد كننده ها باعث ميتوژنز،دوز هاي متوسط باعث توقف رشد و دوزهاي بالا باعث مرگ سلول ميشود.

با اين وجود بدن خود داراي يك مكانيسم طبيعي آنتي اكسيداني و ضد سرطاني است كه بيشتر سلولها را از آسيب اكسيداتيو محافظت ميكند. براي مثال كبد داراي يك سيستم سم زدايي قوي است كه طي 2 فاز، مواد سمي و كارسينوژنها را دفع ميكند.

بدن به 3 طريق با راديكالهاي آزاد مقابله ميكند:

1-جلوگيري از ساخته شدن راديكالهاي آزاد


2-خنثي سازي راديكالهاي آزاد پس از تشكيل شدن آنها كه اين كار را از طريق مجموعه اي از آنزيم هاي آنتي اكسيداني مثل سوپراكسيد ديس موتاز،كاتالاز ،گلوتاتيون و ديگر پروتئين هاي حاوي سلنيوم و سولفور انجام ميدهد.يك سري تركيبات آنتي اكسيدان خنثي كننده راديكالهاي آزاد هم هستند كه از طريق رژيم غذايي به خصوص با سبزيها و ميوه ها وارد بدن ميشوند مانند ويتامين C،ويتامينE(آلفا توكوفرول)و كاروتنوئيدها.دريافت ناكافي اين مواد آنتي اكسيدان از طريق رزيم غذايي منجر به افزايش بروز بيماريهاي مزمن همچون سرطان ميگردد.

3- ترميم و تعمير مولكولهايي كه آسيب اكسيداتيو ديده اند و يا نهايتا دفع آنها.

آنتي اكسيدانها را در بدن ميتوان به 4 دسته تقسيم كرد:


1-پروتئين هاي غير آنزيمي كه به يونهاي فلزي باند ميشوند مثل فريتين،ترانسفرين و آلبومين.


2-آنزيمهاي داخل سلولي مثل سوپر اكسيد ديس موتاز،كاتالاز و پراكسيداز.


3-مولكولهاي محلول در آب در پلاسما مثل اورات،ويتامينC،بيلي روبين و گلوتاتيون.


4-مولكولهاي محلول در چربي مثل بتاكاروتن،توكوفرول،ليكوپن و كاروتنوئيدها.


اين سيستم يكپارچه آنتي اكسيداني در بدن شرايط مطلوبي را براي مقابله با راديكالهاي آزاد سرطان زا ايجاد ميكند ولي با اين حال بعضي عوامل محيطي مثل سيگار،اشعه،نور زياد خورشيد،بعضي داروها،استرس،بعضي عفونت ها و بعضي عوامل رژيم غذايي ميتوانند توليد راديكالهاي آزاد را افزايش داده و نهايتا به سرطان منجر شوند.

رژيم غذايي از جمله مواردي است كه در بروز يا پيشگيري ازاكسيداسيون و بيماريهاي ناشي از آن همچون سرطان نقش دارد.كمبود يك سري مواد مغذي اثر منفي در اين رابطه دارد مثلا كمبود فولات،روي،B6 و B12 ميتواند باعث تخريب كروموزوم شود و اثر آن مشابه با تاثير بودن در معرض اشعه است؛كمبود آهن باعث تخريب ميتوكندري،افزايش ميزان اكسيدكننده ها و تسريع روند پيري ميشود؛كمبود فولات باعث آسيب به DNA وكمبود بيوتين باعث افزايش اكسيدكننده ها ميشود.البته گاهي و نه هميشه هم،تشكيل ROS به واسطه بعضي مواد مغذي مثل آهن، مس،كروم و نيكل صورت ميگيرد.


آدرس مطب :
تلفن : -

نظرات کاربران درباره این مطلب :

علی میلانی [ 1393-11-26 ]
بسیار خوب ومفید خانم دکتر موفق باشید

شهنواز ايوبي [ 1392-02-24 ]
عالي است

بتول سراری پور [ 1391-12-04 ]
سلام با کمال تشکر از شما خواهشمندم کمی بیشتر در مورد آنزیمهای آنتی اکسیدانی توضیح دهید.

عباس ثبت حاتم ماسوله [ 1391-11-27 ]
با سلام بنده ثبت حاتم استاد زبان دانشگاههاي رشت هستم. بطور اتفاقي با سايت شما آشنا شدم . فوقالعاده از مطالب درج شده - و مفيد براي نياز همگان ابراز تشكر دارم

مصطفي سيارپور [ 1390-08-08 ]
با سلام سايت خوب و پر باري داريد بنده كارشناس ارشد آموزش بهداشت و ارتقا سلامت دانشگاه علوم پزشكي همدان هستم در ارتباط با مركز كنترل و پيشگري از سرطان در همدان فعاليت ميكنم . يكي از اهداف ما از احداث اين مركز شناسايي عوامل خطر در ارتباط با سرطان در مواد غذايي است ميتونيد در اين ارتباط به ما كمك كنيد با تشكر .

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
صفحه اصلیمطالب و مقالاتچاقی و لاغریتغذیه در بیماریهای مختلفتغذیه در دوران بارداریتغذیه در کودکان و نوجوانتغذيه و سلامت قلبتغذیه در دیابتتغذيه و سرطانمکملهای مولتی ویتامین میمیزان کالری مواد غذاییتازه های تغذیهمعرفی لینکهای مفید تغذیهلاغری به چه قیمتی؟English Sayings on FoodBiographyتجربیات علمیمقالات پدرسایتهای دیگرسوالات پزشکیپیامهای کاربران